Οι κανόνες για το τελικό ν

Σε κάποιες περιπτώσεις το τελικό ν, κατάλοιπο της καθαρεύουσας και των αρχαίων ελληνικών, διατηρείται.

Οι κανόνες για τη διατήρηση του τελικού ν αφορούν αποκλειστικά τις εξής λέξεις:

• την αιτιατική του αρσενικού άρθρου το(ν) και του θηλυκού άρθρου τη(ν)
• το αριθμητικό και αρσενικό αόριστο άρθρο ένα(ν)
• Τα άκλιτα δε(ν) και μη(ν)

Στις λέξεις αυτές, το τελικό ν διατηρείται:

• Όταν η ακόλουθη λέξη άρθρο αρχίζει από φωνήεν. Π.χ. την αγάπη, τον άγγελο, τον άνθρωπο, την ελπίδα, την Ελένη κ.λ.π.
• Όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από κ, π, τ. Π.χ. τον κήπο, τον τοίχο, τον πατέρα τον πόνο, την τέχνη, την ποδιά, κ.λ.π.
• Όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από ξ, ψ, γκ, μπ, ντ,τζ, τσ. Π.χ. τον ψαρά, τον ξυλοκόπο, τον μπαμπά, τον τζίτζικα, τον γκιόνη, την ντροπή, την μπέμπα, κ.λ.π.
  • Σημειωτέον ότι ο κανόνας που αφορά σύμφωνα διατυπώνεται και ως εξής: το τελικό ν διατηρείται μπροστά από τα στιγμιαία σύμφωνα κ, π, τ, μπ, ντ, τζ, τσ και τα διπλά γράμματα ξ και ψ.

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, όπου η επόμενη, λέξη αρχίζει από οποιοδήποτε άλλο γράμμα ή άλλο συνδυασμό γραμμάτων, το τελικό ν χάνεται. Π.χ. το δήμο, τη βελόνα, τη στάση, το νοικοκύρη, το δάσκαλο, τη δασκάλα, τη μέρα, κ.λ.π.

Προσοχή: οι κανόνες αυτοί δεν ισχύουν για την τριτοπρόσωπη αντωνυμία “τον” -διαφορετική από το άρθρο “τον”- που διατηρεί πάντα το “ν” (π.χ. “θα τον δείρω” αλλά “θα τη δείρω”) και για την άκλιτη λέξη “σαν“, που επίσης γράφεται πάντα με τελικό ν.

Προτεινόμενες παραβιάσεις του κανόνα:

Αυτός, πιο πάνω, ήταν ο κανόνας. Προτείνονται οι εξής παρεκκλίσεις, που στην πράξη εφαρμόζονται σχεδόν από όλους:

1.    Να χρησιμοποιείται πάντα το ν στο δεν, εκτός από λαϊκές φράσεις.

2.    Να χρησιμοποιείται το ν στο άρθρο τον πάντα μπροστά από κύρια ονόματα, ανεξάρτητα από το πρώτο γράμμα (π.χ. διαφωνίες στον ΣΥΝ, είδα τον Γιώργο)

3.    Να ισχύουν οι κανόνες της χρήσης του ν και για τις αντωνυμίες αρσενικού γένους αυτός, ποιος, άλλος, εκείνος, όποιος, κάποιος, κανένας τέτοιος, όσος, τόσος κλπ.

4.    Δεν πρέπει να θεωρείται τραγικό λάθος η χρήση του ν (με εφαρμογή του παραπάνω κανόνα αναφορικά με το πρώτο γράμμα της επόμενης λέξης) και στα αρσενικά επίθετα λίγος, αρκετός, πολύς.

5.   Στις λέξεις των περιπτώσεων 3 και 4 το ν διατηρείται πάντα πριν από σημείο στίξης και γενικά όταν η λέξη χρησιμοποιείται σαν ουσιαστικό.

Περιμένω κάποιον να έρθει, Δεν είδα κανέναν

6.    Το ν επίσης χρησιμοποιείται μπροστά από  ουσιαστικοποιημένα επίθετα αρσενικού γένους, δηλαδή επίθετα που χρησιμοποιούνται χωρίς το ουσιαστικό που προσδιορίζουν. Π.χ.  Είχα τον μοναδικό, Θα διώξουμε τον βάρβαρο

Explore posts in the same categories: Γλώσσα, Ελληνικά, Χρήσιμες πληροφορίες

Tags: Γλώσσα

You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.